iha quarta, loron 19 fulan Novembro 2025, Nossa Senhora Asunsaun sama, husi Sarani suku Rotuto Hit-an hikas – visita fali fatin helik ne’eb’e uluk iha tinan 1942 hingga 1945, sarani sira lori ba Subar iha Makau lala, Bairo kablaki,Aldeia Kotalala, Suku Letefoho, postu Administartivo Sama, Municipio manufahi, ne’ebe sarani sira hanaran fatin ne’e naran “fatuk Maromak”.
Nossa Senhora Assunsaun same hit – an husi Sarani suku Grotu ba visita suku Rotuto durante loron 8 hahu husi loron 11 to 18 fulan Novembro 2025, ne’ebe ohin (19/11) hit-an fali ba fatuk maromak, Makau lala, bairo Kablaki, suku letefoho nian ne’ebe Simu ho tema ” Lali-an tama Liu mai, Ami inan Assunsaun, iha ita hein-an fatin, fatuki lulik Kablaki, 1942 – 1945, nudar Mahein Paroquia same 1985 ba Nafatin” .
Nossa senhora Husi sarani Suku Rotuto hit-an visita fatin helik no subar ne’e, sarani Rotuto lori husi Kapela Nossa senhora de Fatima – Rotuto, tula iha kareta lori halo prosesaun reza, kanta, tebe-dai, sergala No ulik tutuir dalan hodi to mai fatin helik fatuk maromak, makau lala nian, to iha fatuk maromak sarani husi suku letefoho simu ho resepsaun kultural, puizia no hananu hodi simu Ita nia inan Nossa senhora Asunsaun same, akompanha to iha horik fatin – fatin helik Nossa senhora Asunsasaun Same nian iha tinan 84 ba kotuk ( 1942 – 1945 ) ne’ebe helik no Sarani iha Fatin selama Tinan 3 nia laran.
Nossa senhora hit-an husi Rotuto ba fatuk maromak tamba tuir estoria ne’ebe haktuir husi konselho paroquial same Joaquim tavares no xexi suku letefoho Joao da Silva nomos sarani sira husi Kablaki mateus da silva haktuir katak tinan 84 ba kotuk, tempo funu japaunezes maizamenus tinan 1941 e 1942 – 1945 , sarani sira lori nossa senhora mai subar iha fatin ne’e, durante tinan 3 nia laran, hafoin, lori fali ba Paroquia same, Maizamenus tinan 40 ba kotuk ( 1985 – 2025 ) hodi sai nudar padroerio ba sarani paroquia same ne’ebe harri husi suku 8 mak hanesan suku Letefoho,suku Rotuto, suku Holarua,suku Babulu,suku Betano,suku Daisua, Suku Grotu no Suku Tutuluru ne’ebe hodi harri igreja Nossa senhora Assunsan same ho Ai rin walu (8),tuir estorio hatte maske ohin loron Suku Betano sai Ona paroquia ida.
prezensa Nossa Senhora Assunsaun same iha fatuk Maromak Nudar valorizasaun ba fatin subar Nossa senhora Asunsaun same nian, nune’e iha fatin ne’e tuir orario sei halo Adorasaun kalan ida no animasaun fiar nian kalan ida hafoin mak Nossa senhora Asunsaun same hit-an fali ba Paroquia iha loron 21 fulan November 2025.
========
ATRASAUN TURISTIKU NATURAL ESTORIKU RELIJIOSA E KULTURÁL IHA MAKAU LALA
Fatin ne’e ho nia estoria ne’ebé kontribui ba paroquia Nossa senhora Asunsaun Same, ne’ebé iha tempo ne’ebá 1942 – 1945 tempo funu Japunezes segundu quera mundial nian, ne’ebé sai fatin Subar – hasubar Nossa Senhora Asunsaun Same husi Jerasaun Rotuto nian husi Manehat ne’ebé moris iha mahon uma lisan Maelsika nian ho naran Daot Sera / seramau ne’ebé servisu hodi malu hatene malu ho liurai Letefoho tat amu Duarte ne’ebé mak lori Nosa Senhora Asunsaun ba subar iha fatin hafoin mak ba fo hatene ba liurai tat Amu Duarte ne’ebé tempo ne’ebá ho nia equipa subar iha ai iris meta.
Nossa Senhora Asunsaun Same subar iha fatin ne’e durante tinan 3 nia laran ( 1942 – 1945 ) mak hafoin lori ba Same tau iha Igreja Same,.
Iha tinan 15 Outubro 1985, tinan 40 ba kotuk ( 1985 – 2025) Nossa Senhora Asunsaun tau iha paroquia Nossa senhora Asunsaun Same ne’ebé harii husi Suku iha konselho Same nia ukun ho Ai rin walu (8) maske oras ne’e Suku Betano sai ona Paroquia.
Nune’e iha loron 19 Novembru 2025 Nossa Senhora Asunsaun Same husi Rotuto hakat hikas ba visita fatin fatuk Lulik Kablaki fatin mak subar Nossa Senhora iha tinan 84 ba kotuk iha Makau Lala, Kablaki Aldeia Kotalala suku Letefoho ne’ebé oras ne’e hanesan fatuk Maromak ‘.
Hodi nune’e mak fatin ne’e konsedera hanesan mós fatin Naturál tamba fatin ne’e hafutar ho beleza ne’ebé matak no furak, nakonu ho ailaran tuan, fatuk laran, Rona Manufuik nia lian no iha ne’e iha fatuk hun hanesan fatuk kuak Rai hela estatua Asunsaun uma nain iha fatin nee, no sai hanesan estoria ba Relijiosa ba sarani Katólika no existensia paroquia Nossa senhora Asunsaun Same, nomos kulturál hatudu fiar no Tane Aas inan Maromak husi Liurai Sira iha tempu neeba,.
Nune’e mak fatin ne’e ita bele bolu sitio ou objetus Turistiku Naturál Relijiosa e kulturál.
=======
Sentru Informasaun Suku Rotutu Amorino Mendes #CheArinoLara82
Sentru Infomasaun suku Rotuto #AmorinoMendes#Che Arino Lara 82
